Zijn leven lang een verhalenverteller

Zolang ik hem ken, vertelt Jan Bor (voor mij dus 'oom Jan') verhalen, daar staat hij om bekend. Hij heeft ook heel wat verhalen te vertellen, de man die in zijn leven 154 landen bezocht vanwege een intense betrokkenheid bij christenen die vanwege hun geloof achtergesteld en onderdrukt worden. In 2006 richtte hij Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC) op, waar hij onlangs afscheid van nam tijdens een speciale 'dankdienst' voor zijn inzet.

‍

Nu staan zijn verhalen in een boek

Het leven van Jan Bor is boekwaardig, heb ik vaker gedacht. Zestig jaar lang zette hij zich in voor gelovigen in onderdrukking, gesteund door zijn inmiddels overleden vrouw Riet. Daarom was het extra bijzonder om in de laatste maanden van 2025 samen met mijn oom, HVC en uitgeverij Lume 'God voorziet' te maken. In 35 verhalen vertelt Jan Bor over zijn vele ontmoetingen en reizen, in een vertelstijl die je als lezer zult herkennen als je hem weleens hebt ontmoet.

[box]

Biddende verlamde Maria

“Zolang ik mij inzet voor de vervolgde kerk, raken de verhalen van kinderen mij het diepst. Ja, ik houd erg van kinderen, ze zijn zo kwetsbaar en hebben niets om op terug te vallen. En juist daarom zie je soms het meeste van Gods werk in kinderen.

Het meisje Maria uit Roemenië is daar een bijzonder voorbeeld van, het ontroert me altijd weer als ik over haar vertel. Ik ben veel in Roemenië geweest en toen ik er weer eens was, hoorde ik dat er buiten het dorp een gezin woonde dat er slecht aan toe was. Ze zeiden tegen mij: ‘Daar woont een moeder die een dochter heeft die niet helemaal in orde.’ Het gezin zou ontzettend arm zijn en ze vroegen of wij misschien konden helpen.

Ik heb een tolk meegenomen en we zijn op pad gegaan, het was al later op de avond toen we aankwamen. We kwamen in een arme omgeving terecht, bij een klein huisje. Ik liep achterom, klopte op de deur en hoorde een stem die iets zei. We gingen een kleine kamer binnen en ik herinner me nog de schemering, de geur zelfs en het bed dat er stond. Op dat bed lag een meisje dat Maria heette, ze was zestien jaar oud en sprak alleen Roemeens. Ik vroeg via de tolk wat er met haar aan de hand was en ze zei: ‘Ik ben niet ziek, maar ik kan niets.’ Maria was verlamd, ze kon alleen haar handen en haar hoofd bewegen.

Haar vader was er niet meer, die was ervandoor gegaan en haar moeder probeerde het gezin draaiende te houden. Zij werkte buitenshuis om nog wat geld voor het levensonderhoud te verdienen, wat betekende dat Maria het grootste deel van de dag alleen was. Ze vertelde dat haar moeder haar ’s ochtends voordat ze wegging een groot glas water gaf, dat was alles wat Maria had totdat haar moeder weer thuiskwam. Ze had haar hele leven op bed gelegen en kwam bijna nooit buiten.

Wat ik deed? Nou, ik stond daar en ik wist niet wat ik moest zeggen. Dit greep me zo aan, zelf waren mijn twee dochters toen niet veel ouder dan Maria, het raakte me enorm. Toen vroeg ik haar, via de tolk: ‘Maria, wat doe jij nou de hele dag?’ Ze keek me aan, die vraag had haar al veel tranen gekost, zei ze. Ze antwoordde heel eenvoudig: ‘Ik kan niets, maar ik pak wel vaak mijn handen vast en iedereen die in mijn gedachten komt, breng ik bij de Heere.’

Ik stond met mijn mond open van verbazing, het greep me aan. Als je helemaal niets kunt, als je je hele leven op bed ligt, nooit buiten komt, afhankelijk bent van een glas water per dag en je doet dit… Dan doe je het grootste werk dat er is.”

Uit: God voorziet

[/box]

Overhandiging eerste exemplaar

Tijdens de dankdienst op 4 maart jl. overhandigde ik het eerste exemplaar van het boek aan Jan Bor, zijn dochters Betty en Heleen en Jan-Dirk van Nifterik, de directeur van Stichting HVC. Hoe hij het vindt om zijn verhalen in een boek te kunnen teruglezen, vroeg ik aan Jan Bor? 'Heel mooi', reageerde hij. 'Maar ik hoop vooral dat de verhalen lezers aansporen om te bidden voor christenen die lijden en zich voor hen in te zetten.'