Op 7 juli jl. overleed mijn moeder, Pia de Hek-Burggraaf. Ze werd 83 jaar. De eerste bloedhete weken van deze zomer zal ik me blijven herinneren als de weken waarin we eerst in haar huis voor haar zorgden en ze de laatste weken in een hospice lag, mét airco op de kamer. Ze leek zelf niet eens zo veel last te hebben van de warmte, ze was haar hele leven al niet gevoelig voor warmte en kou.

Zorgen voor mijn moeder

Nog steeds zwerven dagelijks kleine en grote herinneringen aan die tijd van zorgen en sterven door mijn hoofd. Een indringende herinnering bijvoorbeeld is de maandag eind juni, waarop ik eerst met onze dochter naar oma ging en daarna naar het strand van Noordwijk reed. Eerst gaf ik mijn vermoeide en zieke moeder water uit een tuitbeker, we hielden haar hand vast, streelden die en spraken lieve woorden. Er was toen al 24-uurszorg thuis, dus na een klein uurtje reed ik met een verdrietige dochter naast me naar het strand om daar, tussen de bruinende strandgasten, een plekje te zoeken.

Mantelzorg als een parallelweg naast het gewone leven

Mantelzorgen is als rijden op een parallelweg langs het gewone leven, zei een vriendin van me. Ze had gelijk, ontdekte ik. Eind maart besloot ik al mijn klussen voor Zinenzo | Laat jouw verhaal horen op hold te zetten om, samen met mijn broers en zussen, voor mijn moeder te kunnen zorgen. Ik creëerde daardoor de ruimte om te doen waar mijn hart naar uitging: zorgen voor mijn moeder, zorgen dat ons gezin niet ‘gegijzeld’ werd door deze zorg en zo het gewone dagelijkse leven ook min of meer zijn gang kon gaan.

Als het aankomt op leven en dood verdampt de in onze samenleving hoog aangeschreven waarde van werk en maatschappelijke identiteit

Als werk ineens veel minder belangrijk wordt

Het was een keuze die soms schuurde met het plezier dat ik beleef aan werken, in ontwikkeling blijven en allerlei ballen in de lucht houden. Maar de afgelopen maanden heb ik als nooit tevoren ervaren dat, als het aankomt op leven en dood, de in onze samenleving hoog aangeschreven waarde van werk en maatschappelijke identiteit verdampt. ‘Maak keuzes met je einddoel voor ogen’, is een van mijn favoriete adviezen van Stephen Covey. Die keuzes kon ik maken, zeg ik nu in dankbaarheid en verdriet.

Keuzes maken met het einddoel voor ogen

Afgelopen maanden waren een leerschool in wachten, dienen, liefhebben en loslaten. Ik liet werk, AI-ontwikkelingen (wat ging het hard, niet bij te benen), updates op mijn zakelijke sociale media en relatie-onderhoud voor wat ze waren om ruimte te hebben voor de zorg voor onze ernstig zieke moeder. Het was het meer dan waard en de opbrengst is onbetaalbaar: het bracht onder meer het goed kunnen afsluiten van een tijdperk met mijn moeder, verbondenheid met haar en geliefden, liefde en geloof.

Nu start ik langzaamaan weer op, toch wel als een ander mens.